TARIMDIŞI İSTİHDAM
Genellikle ayın ilk cuması ABD’den açıklanan işsizlik verisi
açıklandığı ülkenin ekonomik durumu ile ilgili bilgiler vermektedir. Bu veri
başta ABD Doları olmak üzere bir çok para birimi ve emtia üzerinde etki
yaratmaktadır.
Tarım dışı istihdam verisini önemli kılan özelliği bu
verinin adından da anlaşıldığı üzere tarım ve kamu sektörü dışında yani özel
sektördeki istihdam değişikliği hakkında bilgi vermesidir. Beklenenden iyi
gelen bir veri, istihdam edilen kişi sayısının arttığını, özel sektörde işlerin
yolunda olması sebebiyle ekonomide işlerin yolunda gittiğini buna bağlı olarak
da üretimin arttığı olarak yorumlanabilir. İyi gelen verinin USD( Amerikan
Doları) ‘yi değerlendirmesi beklenmektedir. Ancak bu veri bazı pariteler üzerinde
özellikle risk iştahı üzerinde yapmış olduğu etki sebebi ile farklı tepkiler
oluşmasına neden olabilmektedir.
Peki bu veriden nasıl
yararlanabiliriz?
Bu veri yorumlanma açısından farklı sonuçlara çıkarabileceği
için ( Uzun dönemde enflasyon, kısa dönemde risk iştahı vs vs.. ) seçilen
parite konusunda dikkat etmek gerekmektedir. EURUSD ve GBPUSD gibi paritelerde veriye bağlı çok
iyi sonuçlar alınırken zaman zaman sapmalar olabilmektedir. USD ile birlikte
güvenli liman görevi gören bir diğer para birimi olan JPY (Japon yeni), USD
’nin ikamesi görevini görmektedir. Bu bilgi bize işsizlik gibi önemli bir
veride gerçekleşen hareketin muhtemelen verinin oluşturduğu yönde
gerçekleşeceğini düşündürtmektedir. Yani USDJPY paritesi için verinin iyi
gelmesi yukarı yönlü beklenti oluştururken, kötü gelmesi aşağı beklentiyi
güçlendirmektedir.
Verinin sunmuş olduğu bir diğer fırsat ise XAUUSD
(Altın/USD) paritesidir. İşsizlik verisi Altın fiyatları üzerinde son derece
etkilidir ve genellikle verinin olumlu olması Altın fiyatlarını aşağı çekerken,
olumsuz olması fiyatlarda yukarı yönlü bir hareket izlememize sebep olabilir.
Bugünkü verinin
yorumlanması :
QE3 öncesinde FED’in parasal genişleme için en büyük
sebeplerinden bir tanesi %8 üzerinde olan işsizlik rakamlarıydı. Bugün FED
üyelerinin söylemlerine bakıldığında bazıları varlık alımlarının devam etmesi
yönünde görüş bildirirken, bazıları da bu varlık alımlarının ilerleyen
dönemlerde büyük sorunlara yol açacağını söylemektedir. Bugünkü verinin
beklenenden kötü olması durumunda FED’in 12 Aralıktaki FOMC’de valık alımına
devam hatta bu alımda arttırım olması kararı çıkabilir. Bu beklenti ile USD’de
değer kayıpları meydana gelecek, risk iştahında da pozitif etki yaratacaktır.
Draghi’nin ve İtalya Başbakanı Monti’nin istifa edeceğine
dair yayılan spekülasyonların ardından piyasada rik iştahı kaçmış durumda. Bu
durum içerisinde gelecek olan veriyi sadece sonuca göre değerlendirmemek
gerekmektedir. Eğer gün içerisinde piyasalarda satış baskısı hakim olur ve de
veri iyi gelirse o zaman varlık alımının sonlanması seçeneği piyasanın canını
daha da sıkabilir ve satışların hızlanmasına sebep olabilir. Ancak verinin kötü
olması durumunda piyasada risk iştahı yokken bu risk iştahının oluşmasını
sağlar mı? Orası biraz muallakta bu olumsuz veri piyasada daha da olumsuz bir
hava yaratabilir. O yüzden daha önce de sölediğimiz gibi veri anında hemen
işlem açmaktansa önce piyasa tepkisini analiz etmekte fayda bulunmaktadır.